Bir tekstil ürününün etiketine baktığında seni karşılayan onlarca harf, rakam ve sembol var. Çoğu alıcı bunları görmezden geliyor ya da yanlış okuyor. Oysa bu kodlar; ürünün kimliği, kalitesi, bakımı ve orijinalliği hakkında her şeyi anlatıyor. İşte adım adım tam rehber:
Toptan alışverişte bu kod altın değerindedir: sipariş formlarında, satın alma emirlerinde (PO) ve üretici ile yazışmalarda hep bu numara kullanılır. Dil bariyerini de aşar; Çinli üreticiyle aynı dili konuşmasanız da "ST-2047" derseniz tam olarak ne istediğinizi anlar.
Etiketin neresinde bulunur? Genellikle iç yaka etiketinde, fiyat kartının arkasında ya da barkodun yanında yer alır.
Tipik bir SKU yapısı şu şekilde kurgulanır: Kategori + Model + Renk + Beden + Sezon. Örnek: ET-DRZ-KRM-XL-25 → Erkek Tişört / Dürüz Model / Kırmızı / XL / 2025 Sezonu.
SKU kodları 8-12 karakter uzunluğundadır ve büyük harf, sayı kombinasyonuyla oluşturulur. Karıştırılabilecek karakterlere dikkat edilmeli: "I" ile "1", "O" ile "0" gibi benzer görünen karakterler SKU'da kullanılmaz.
Önemli fark: Artikel numarası insanlar için, SKU ise bilgisayar sistemleri için tasarlanmıştır.
Kasada okuttuğunuzda fiyat bilgisi otomatik gelir. Stoktan düşer. Lojistik zincirininde her halkada izlenebilir. GS1 sistemi üzerinden alınan bu kodlar, Türkiye dahil tüm GS1 üyesi ülkelerde geçerlidir.
Kısa özet: Artikel = tasarım kimliği / SKU = varyant kimliği / UPC-EAN = evrensel barkod kimliği.
Önemli kural: lifler ağırlık yüzdesine göre büyükten küçüğe sıralanır. Yani ilk sıradaki lif baskın malzemedir. %5'in altında kalan fonksiyonel olmayan lifler "diğer lifler" başlığı altında toplanabilir.
Kısaltmalar da sık görülür: COT = Cotton (Pamuk), WOL = Wool (Yün), POL = Polyester, VIS = Viscose, ELA = Elastane/Spandex.
Yıkama (Leğen sembolü): İçindeki sayı maksimum yıkama sıcaklığını gösterir. 30°C, 40°C, 60°C gibi. Altında çizgi varsa nazik yıkama, iki çizgi varsa çok nazik program demektir. Elde yıkama için leğenin içinde el figürü bulunur.
Ağartma (Üçgen sembolü): Boş üçgen = her türlü çamaşır suyu kullanılabilir. İki çizgili üçgen = sadece oksijen bazlı ağartıcı. Üstü çizili üçgen = kesinlikle ağartıcı kullanılamaz.
Kurutma (Kare sembolü): Kare içinde çember = kurutma makinesinde kurutulabilir. Nokta sayısı sıcaklığı gösterir: 1 nokta düşük, 2 nokta orta, 3 nokta yüksek sıcaklık. Üstü çizili = makinede kurutulmaz.
Ütüleme (Ütü sembolü): Ütünün içindeki nokta sayısı sıcaklık rehberidir: 1 nokta = 110°C (ipek/sentetik), 2 nokta = 150°C (yün), 3 nokta = 200°C (pamuk/keten). Üstü çizili ütü = ütü yapma.
Kuru Temizleme (Daire sembolü): P harfi içeren daire = hidrokarbon bazlı çözücüyle temizlenebilir, F harfi ise farklı bir çözücü tipini ifade eder. Altında tek çizgi = nazik, iki çizgi = çok nazik işlem.
Toptan tekstil alıcıları için kritik bir bilgidir çünkü gümrük vergileri, kota uygulamaları ve kalite algısı doğrudan bu koda bağlıdır. Hibrit üretimde etiket daha spesifik olur: "Made in USA of Imported Fabric" gibi.
RN (Registered Identification Number): ABD Federal Ticaret Komisyonu'nun (FTC) üreticilere, ithalatçılara ve distribütörlere verdiği kayıtlı kimlik numarasıdır. Şirket adı yerine etikette kullanılabilir. Bu numarayı FTC'nin online veri tabanında sorgulayarak üreticinin kim olduğunu öğrenebilirsin — bu özellikle vintage ürün doğrulama ve orijinallik tespitinde çok işe yarar.
WPL (Wool Products Labeling): 1939-1999 yılları arasında yün ürünleri için kullanılan eski sistemdir. Hâlâ eski ürünlerde görülebilir.
CA Numarası: Kanada'nın kendi üretici kimlik sistemidir, RN'nin Kanada versiyonudur.
S / M / L / XL / XXL → Evrensel harf sistemi (ancak ülkeye göre ölçüler farklılaşır!)
Sayısal beden: Avrupa sisteminde 36-38-40-42... şeklinde; Türkiye genel olarak bu sistemi kullanır. ABD sisteminde 4-6-8-10... şeklinde gider. Çocuk bedenlerinde yaş bazlı sistem (4Y, 6Y gibi) de kullanılır.
Pus / Fine: Özellikle örme ürünlerde (triko, kazak) karşına çıkar. "Fine" değeri ne kadar yüksekse kumaş o kadar ince ve sıkı dokunmuş demektir.
Toptan alıcılar için bu kod stok tazeleme ve sezon sonu indirim takibinde hayat kurtarır. "FW23" yazan bir ürün iki sezon eskidir; fiyatı buna göre değerlendirmelisin.
GOTS (Global Organic Textile Standard): Organik elyaf içeriğini doğrular. "Organic" ibaresi bu sertifika olmadan hukuki sorun yaratabilir.
OEKO-TEX Standard 100: Üründe zararlı kimyasal bulunmadığını belgeler. Özellikle bebek ve çocuk tekstilinde kritiktir.
CE İşareti: AB pazarına giren ürünlerde zorunludur.
RDS (Responsible Down Standard): Tüy dolgulu ürünlerde hayvan refahını belgeler.
Sonuç olarak tekstil etiketindeki her sembol ve rakam, ürünün kimliği hakkında bir ipucu taşır. Toptan alıcıysanız artikel numarasını ve menşe ülkeyi doğrulayın. Perakende satıcıysanız SKU sisteminizi doğru kurun. Tüketiciyseniz bakım sembollerini okuyun — çamaşır makinesi onları silip geçmeden önce.
1. Artikel / Style Numarası — Ürünün DNA'sı
Artikel numarası (ya da İngilizce'de "Style Number"), üreticinin o spesifik model için atadığı benzersiz kimlik kodudur. Renk veya beden fark etmeksizin aynı modeli temsil eder. Örneğin "MHT005" kodu, "Men's Heavyweight Hoodie" modelinin tüm beden ve renklerini kapsayan şemsiye koddur.Toptan alışverişte bu kod altın değerindedir: sipariş formlarında, satın alma emirlerinde (PO) ve üretici ile yazışmalarda hep bu numara kullanılır. Dil bariyerini de aşar; Çinli üreticiyle aynı dili konuşmasanız da "ST-2047" derseniz tam olarak ne istediğinizi anlar.
Etiketin neresinde bulunur? Genellikle iç yaka etiketinde, fiyat kartının arkasında ya da barkodun yanında yer alır.
2. SKU Kodu — Stok Takibinin Temeli
SKU (Stock Keeping Unit / Stok Takip Birimi), artikel numarasının üzerine beden ve rengi de ekleyerek oluşturulan daha spesifik koddur. Örneğin aynı modelin kırmızı-Large versiyonu ile mavi-Medium versiyonu farklı SKU'lara sahiptir.Tipik bir SKU yapısı şu şekilde kurgulanır: Kategori + Model + Renk + Beden + Sezon. Örnek: ET-DRZ-KRM-XL-25 → Erkek Tişört / Dürüz Model / Kırmızı / XL / 2025 Sezonu.
SKU kodları 8-12 karakter uzunluğundadır ve büyük harf, sayı kombinasyonuyla oluşturulur. Karıştırılabilecek karakterlere dikkat edilmeli: "I" ile "1", "O" ile "0" gibi benzer görünen karakterler SKU'da kullanılmaz.
Önemli fark: Artikel numarası insanlar için, SKU ise bilgisayar sistemleri için tasarlanmıştır.
3. UPC / EAN Barkod — Evrensel Dil
UPC (Universal Product Code), 12 haneli; EAN (European Article Number) ise 13 haneli evrensel barkod standardıdır. Bu kod üreticiden alınır ve tüm dünyada geçerlidir — SKU'nun aksine her işletme kendi SKU'sunu belirleyebilirken UPC/EAN küresel bir standarttır.Kasada okuttuğunuzda fiyat bilgisi otomatik gelir. Stoktan düşer. Lojistik zincirininde her halkada izlenebilir. GS1 sistemi üzerinden alınan bu kodlar, Türkiye dahil tüm GS1 üyesi ülkelerde geçerlidir.
Kısa özet: Artikel = tasarım kimliği / SKU = varyant kimliği / UPC-EAN = evrensel barkod kimliği.
4. Kumaş Kompozisyon Kodu — İçerik Şeffaflığı
Etiketin en altında ya da arka yüzünde gördüğün "%100 Cotton", "%80 Polyester %20 Elastane" gibi ifadeler, kumaşın lif içeriğini gösterir. Bunlar yasal zorunluluktur — AB, ABD ve Türkiye dahil çoğu ülkede üreticiler bu bilgiyi net olarak belirtmek zorundadır.Önemli kural: lifler ağırlık yüzdesine göre büyükten küçüğe sıralanır. Yani ilk sıradaki lif baskın malzemedir. %5'in altında kalan fonksiyonel olmayan lifler "diğer lifler" başlığı altında toplanabilir.
Kısaltmalar da sık görülür: COT = Cotton (Pamuk), WOL = Wool (Yün), POL = Polyester, VIS = Viscose, ELA = Elastane/Spandex.
5. Bakım Sembol Kodları — ISO 3758 Standardı
Bu semboller 1963'te Fransa merkezli GINETEX tarafından standardize edilmiş, zamanla ISO 3758 uluslararası standardına dönüşmüştür. Dünya genelinde aynı 5 temel sembol kullanılır:Yıkama (Leğen sembolü): İçindeki sayı maksimum yıkama sıcaklığını gösterir. 30°C, 40°C, 60°C gibi. Altında çizgi varsa nazik yıkama, iki çizgi varsa çok nazik program demektir. Elde yıkama için leğenin içinde el figürü bulunur.
Ağartma (Üçgen sembolü): Boş üçgen = her türlü çamaşır suyu kullanılabilir. İki çizgili üçgen = sadece oksijen bazlı ağartıcı. Üstü çizili üçgen = kesinlikle ağartıcı kullanılamaz.
Kurutma (Kare sembolü): Kare içinde çember = kurutma makinesinde kurutulabilir. Nokta sayısı sıcaklığı gösterir: 1 nokta düşük, 2 nokta orta, 3 nokta yüksek sıcaklık. Üstü çizili = makinede kurutulmaz.
Ütüleme (Ütü sembolü): Ütünün içindeki nokta sayısı sıcaklık rehberidir: 1 nokta = 110°C (ipek/sentetik), 2 nokta = 150°C (yün), 3 nokta = 200°C (pamuk/keten). Üstü çizili ütü = ütü yapma.
Kuru Temizleme (Daire sembolü): P harfi içeren daire = hidrokarbon bazlı çözücüyle temizlenebilir, F harfi ise farklı bir çözücü tipini ifade eder. Altında tek çizgi = nazik, iki çizgi = çok nazik işlem.
6. Menşe Ülke Kodu — Made in...
"Made in Turkey", "Made in Bangladesh", "Made in China" gibi ifadeler yasal zorunluluktur. Bu bilgi etiketin ön yüzünde ve yaka içinde açıkça görünür olmalıdır.Toptan tekstil alıcıları için kritik bir bilgidir çünkü gümrük vergileri, kota uygulamaları ve kalite algısı doğrudan bu koda bağlıdır. Hibrit üretimde etiket daha spesifik olur: "Made in USA of Imported Fabric" gibi.
7. RN / WPL / CA Numaraları — Üretici Kimlik Kodları
Özellikle ABD ve Kanada menşeli ya da o pazarlara ihraç edilen ürünlerde karşına çıkar.RN (Registered Identification Number): ABD Federal Ticaret Komisyonu'nun (FTC) üreticilere, ithalatçılara ve distribütörlere verdiği kayıtlı kimlik numarasıdır. Şirket adı yerine etikette kullanılabilir. Bu numarayı FTC'nin online veri tabanında sorgulayarak üreticinin kim olduğunu öğrenebilirsin — bu özellikle vintage ürün doğrulama ve orijinallik tespitinde çok işe yarar.
WPL (Wool Products Labeling): 1939-1999 yılları arasında yün ürünleri için kullanılan eski sistemdir. Hâlâ eski ürünlerde görülebilir.
CA Numarası: Kanada'nın kendi üretici kimlik sistemidir, RN'nin Kanada versiyonudur.
8. Beden Kodları — Uluslararası Kargaşa
Beden kodları ülkeden ülkeye değişir ve bu en çok karıştırılan alanlardan biridir:S / M / L / XL / XXL → Evrensel harf sistemi (ancak ülkeye göre ölçüler farklılaşır!)
Sayısal beden: Avrupa sisteminde 36-38-40-42... şeklinde; Türkiye genel olarak bu sistemi kullanır. ABD sisteminde 4-6-8-10... şeklinde gider. Çocuk bedenlerinde yaş bazlı sistem (4Y, 6Y gibi) de kullanılır.
Pus / Fine: Özellikle örme ürünlerde (triko, kazak) karşına çıkar. "Fine" değeri ne kadar yüksekse kumaş o kadar ince ve sıkı dokunmuş demektir.
9. Sezon / Koleksiyon Kodu
Birçok markada artikel kodunun ilk iki karakteri sezonu ifade eder. SS = Spring/Summer (İlkbahar-Yaz), FW = Fall/Winter (Sonbahar-Kış). Yıl eki de eklenir: SS25 = 2025 İlkbahar-Yaz koleksiyonu.Toptan alıcılar için bu kod stok tazeleme ve sezon sonu indirim takibinde hayat kurtarır. "FW23" yazan bir ürün iki sezon eskidir; fiyatı buna göre değerlendirmelisin.
10. Kalite / Sertifika Kodları
Etikette ya da ambalajda görebileceğin bazı önemli sertifika ibareleri:GOTS (Global Organic Textile Standard): Organik elyaf içeriğini doğrular. "Organic" ibaresi bu sertifika olmadan hukuki sorun yaratabilir.
OEKO-TEX Standard 100: Üründe zararlı kimyasal bulunmadığını belgeler. Özellikle bebek ve çocuk tekstilinde kritiktir.
CE İşareti: AB pazarına giren ürünlerde zorunludur.
RDS (Responsible Down Standard): Tüy dolgulu ürünlerde hayvan refahını belgeler.
Sonuç olarak tekstil etiketindeki her sembol ve rakam, ürünün kimliği hakkında bir ipucu taşır. Toptan alıcıysanız artikel numarasını ve menşe ülkeyi doğrulayın. Perakende satıcıysanız SKU sisteminizi doğru kurun. Tüketiciyseniz bakım sembollerini okuyun — çamaşır makinesi onları silip geçmeden önce.
